Crypto Scams HerkennenRecognising Crypto Scams

Hoe groot is het probleem?How big is the problem?

Elk jaar verliezen tienduizenden Nederlanders geld aan cryptofraude. Volgens de Fraudehelpdesk en het CBS is cryptofraude de snelstgroeiende vorm van online oplichting in Nederland. Wereldwijd verloren slachtoffers in 2023 meer dan $5,6 miljard aan crypto-scams, zo blijkt uit het Internet Crime Complaint Center (IC3) van de FBI. Het gaat niet alleen om mensen die niet beter weten — ook ervaren beleggers trappen erin.Every year tens of thousands of Dutch residents lose money to crypto fraud. According to the Fraudehelpdesk and CBS, crypto fraud is the fastest-growing form of online fraud in the Netherlands. Globally, victims lost more than $5.6 billion to crypto scams in 2023, according to the FBI's Internet Crime Complaint Center (IC3). It is not just people who don't know better — experienced investors fall for it too.

De reden: crypto is anoniem, transacties zijn onomkeerbaar, en er is geen bank die de betaling kan terugdraaien. Dat maakt het voor oplichters ideaal. En voor slachtoffers: er is zelden iets terug te halen.The reason: crypto is anonymous, transactions are irreversible, and there is no bank to reverse the payment. That makes it ideal for fraudsters. And for victims: there is rarely anything to recover.

1. WhatsApp beleggingsfraude ("pig butchering")1. WhatsApp investment fraud ("pig butchering")

Je krijgt een appje van een onbekend nummer: "Hoi, ben ik bij het goede nummer?" Geen reactie? Dan volgt snel een vriendelijk gesprek. De persoon stelt zich voor als succesvol zakenman, succesvol investeerder, of aantrekkelijke single. Weken lang bouwen ze een vertrouwensrelatie op. Dan komt het onderwerp crypto ter sprake.You receive a message from an unknown number: "Hi, am I at the right number?" No response? Then a friendly conversation quickly follows. The person introduces themselves as a successful businessman, investor, or attractive single. For weeks they build a relationship of trust. Then the subject of crypto comes up.

Je wordt uitgenodigd een klein bedrag te storten op een platform dat ze aanraden. Je ziet grote winsten op je scherm. Als je meer stort, stijgen de "rendementen" nog harder. Als je wil uitbetalen, is er altijd een reden waarom dat niet lukt: een "verificatietax", een "ontgrendelingsvergoeding", of een "compliance-check". Elke keer betaal je meer. Uiteindelijk verdwijnt de oplichter — met alles.You are invited to deposit a small amount on a platform they recommend. You see large profits on your screen. When you deposit more, the "returns" rise even higher. When you want to withdraw, there is always a reason why that is not possible: a "verification tax", an "unlocking fee", or a "compliance check". Each time you pay more. Eventually the scammer disappears — with everything.

Deze tactiek heet "pig butchering" (varken vetmesten): de oplichter mastt het slachtoffer op voordat hij alles afpakt. In Nederland zijn gevallen bekend waarbij slachtoffers tienduizenden tot honderdduizenden euro's verloren.This tactic is called "pig butchering": the fraudster fattens up the victim before taking everything. Cases are known in the Netherlands where victims lost tens of thousands to hundreds of thousands of euros.

Signalen: onbekend nummer, snel vertrouwen opbouwen, beloftes van hoog rendement, platforms die je niet kunt googelen, uitbetalingsproblemen, vragen om extra geld voor "belastingen" of "verificatie".Warning signs: unknown number, quickly building trust, promises of high returns, platforms you cannot find on Google, withdrawal problems, requests for extra money for "taxes" or "verification".

2. Phishing — nep e-mails van Bitvavo, Coinbase of Binance2. Phishing — fake emails from Bitvavo, Coinbase or Binance

Je krijgt een e-mail die er precies uitziet als een bericht van je exchange. "Beveiligingswaarschuwing: log in om je account te beveiligen." De link in de e-mail gaat naar een website die identiek lijkt aan de echte — maar het is een kopie. Vul je je inloggegevens in, dan gaan die direct naar de oplichter.You receive an email that looks exactly like a message from your exchange. "Security warning: log in to secure your account." The link in the email goes to a website that looks identical to the real one — but it is a copy. If you enter your login details, they go directly to the scammer.

Geavanceerde phishing-aanvallen gebruiken ook nep-2FA-pagina's: ze vragen om je tweestapscode terwijl ze tegelijkertijd inloggen op de echte website met jouw gegevens.Advanced phishing attacks also use fake 2FA pages: they ask for your two-step code while simultaneously logging in to the real website with your credentials.

Let op: Bitvavo, Coinbase en andere gerenommeerde exchanges vragen nooit via e-mail om je wachtwoord of 2FA-code. Ga altijd direct naar de website via je opgeslagen bladwijzer — klik nooit op links in e-mails van exchanges.Note: Bitvavo, Coinbase and other reputable exchanges never ask for your password or 2FA code by email. Always go directly to the website via your saved bookmark — never click links in emails from exchanges.

Hoe controleer je een e-mail? Kijk naar het volledige e-mailadres van de afzender (niet alleen de weergavenaam). "Bitvavo Security <no-reply@bitvavo-verify.com>" is geen Bitvavo-e-mailadres. Het officiële domein eindigt altijd op @bitvavo.com.How do you verify an email? Look at the full email address of the sender (not just the display name). "Bitvavo Security <no-reply@bitvavo-verify.com>" is not a Bitvavo email address. The official domain always ends with @bitvavo.com.

3. Telegram pump & dump groepen3. Telegram pump & dump groups

Je wordt uitgenodigd voor een besloten Telegram-groep met duizenden leden. Er wordt gesuggereerd dat een kleine, onbekende coin op het punt staat te exploderen. "Insidersinfo. Koop nu." De prijs stijgt inderdaad — soms in minuten.You are invited to a private Telegram group with thousands of members. It is suggested that a small, unknown coin is about to explode. "Insider info. Buy now." The price does rise — sometimes in minutes.

Wat er achter de schermen speelt: de organisatoren kochten de coin al eerder voor een spotprijs. Jij en de andere leden zijn de "dump" — jullie kopen, de prijs stijgt, en de organisatoren verkopen alles tegen de hogere prijs. De prijs keldert daarna. Jij zit met verlies.What is happening behind the scenes: the organisers already bought the coin earlier at a bargain price. You and the other members are the "dump" — you buy, the price rises, and the organisers sell everything at the higher price. The price then crashes. You are left with a loss.

Er is geen "insidersinformatie". Wie echt een gouden tip had, zou die niet met duizenden mensen delen.There is no "insider information". Anyone who truly had a golden tip would not share it with thousands of people.

4. Romance scams4. Romance scams

Op datingapps of sociale media begin je een gesprek met iemand die aantrekkelijk, succesvol en geïnteresseerd lijkt. Na weken of maanden van intensief contact — dagelijks berichten, soms videogesprekken (waarbij deepfake-technologie steeds vaker wordt ingezet) — komt het gesprek op beleggen of crypto.On dating apps or social media you start a conversation with someone who seems attractive, successful and interested. After weeks or months of intensive contact — daily messages, sometimes video calls (where deepfake technology is increasingly being used) — the conversation turns to investing or crypto.

Ze verdienen "zoveel" met een bepaald platform. Ze willen jou ook helpen. Stap voor stap wordt je verleid meer geld in te leggen. Als je stopt of wil uitbetalen, verandert de sfeer — of de persoon verdwijnt volledig.They earn "so much" with a particular platform. They want to help you too. Step by step you are lured into depositing more money. When you stop or want to withdraw, the atmosphere changes — or the person disappears completely.

Romance scams zijn bijzonder destructief omdat ze niet alleen financieel zijn, maar ook emotioneel. Slachtoffers schamen zich vaak en doen lang geen aangifte. De Fraudehelpdesk meldt dat de gemiddelde schade bij romance scams in Nederland hoger is dan bij andere vormen van fraude.Romance scams are particularly destructive because they are not only financial, but also emotional. Victims often feel ashamed and do not report for a long time. The Fraudehelpdesk reports that the average damage from romance scams in the Netherlands is higher than from other forms of fraud.

5. Rug pulls bij nieuwe coins5. Rug pulls with new coins

Een nieuw crypto-project lanceert met veel ophef: een mooie website, anonieme "ontwikkelaars", beloftes van 100x rendement en een revolutionair concept. De munt stijgt snel in prijs naarmate meer mensen instappen.A new crypto project launches with great fanfare: a nice website, anonymous "developers", promises of 100x returns and a revolutionary concept. The coin quickly rises in price as more people buy in.

Dan trekken de makers alle liquiditeit eruit — de "rug pull" — en verdwijnen. De prijs valt in seconden naar nul. Niemand kan ze aanspreken, want ze zijn anoniem.Then the creators pull out all the liquidity — the "rug pull" — and disappear. The price falls to zero in seconds. Nobody can hold them accountable, because they are anonymous.

Rug pulls komen het vaakst voor bij DeFi-projecten en meme coins op gedecentraliseerde exchanges zoals Uniswap of PancakeSwap. Voordat je investeert in een nieuw project: check of de code geauditeerd is door een onafhankelijk bedrijf, check of de liquiditeit is "gelockt" (zodat de makers het er niet zomaar uit kunnen trekken), en zoek naar informatie over de mensen erachter.Rug pulls most often occur with DeFi projects and meme coins on decentralised exchanges like Uniswap or PancakeSwap. Before investing in a new project: check whether the code has been audited by an independent company, check whether the liquidity is "locked" (so the creators cannot just pull it out), and look for information about the people behind it.

6. Nep giveaways en deepfakes6. Fake giveaways and deepfakes

"Stuur 0,1 BTC en ontvang 0,2 BTC terug!" Bekende namen als Elon Musk, Vitalik Buterin of MrBeast worden misbruikt in nep-giveaways op YouTube, X (Twitter) en Instagram. De berichten zien er overtuigend uit: professionele thumbnails, duizenden reacties (van nepaccounts), en officieel uitziende profielpagina's."Send 0.1 BTC and receive 0.2 BTC back!" Well-known names like Elon Musk, Vitalik Buterin or MrBeast are misused in fake giveaways on YouTube, X (Twitter) and Instagram. The messages look convincing: professional thumbnails, thousands of reactions (from fake accounts), and official-looking profile pages.

Niemand verdubbelt ooit je crypto. Dit geldt altijd, zonder uitzondering. De beroemde persoon heeft niets met de actie te maken — zijn naam en gezicht worden misbruikt zonder toestemming.Nobody ever doubles your crypto. This is always the case, without exception. The famous person has nothing to do with the promotion — their name and face are misused without permission.

AI-gegenereerde deepfake-video's maken dit steeds overtuigender. Er zijn gevallen bekend van Nederlandse slachtoffers die werden misleid door deepfake-video's van bekende ondernemers die een "exclusieve beleggingskans" aankondigden. Controleer altijd of een aankondiging op de officiële kanalen van de persoon staat.AI-generated deepfake videos make this increasingly convincing. Cases are known of Dutch victims who were misled by deepfake videos of well-known entrepreneurs announcing an "exclusive investment opportunity". Always check whether an announcement appears on the person's official channels.

7. SIM-swapping7. SIM-swapping

Bij SIM-swapping overtuigt een oplichter jouw telecomprovider om jouw telefoonnummer te koppelen aan een nieuwe simkaart — die van de oplichter. Daarna ontvangen zij alle sms-berichten die voor jou bedoeld zijn, inclusief SMS-verificatiecodes voor je exchange-account.In SIM-swapping, a scammer convinces your telecoms provider to link your phone number to a new SIM card — the scammer's. After that, they receive all text messages intended for you, including SMS verification codes for your exchange account.

Zo omzeilen ze je tweestapsverificatie (als die op SMS gebaseerd is) en kunnen ze inloggen op je accounts.This way they bypass your two-factor authentication (if it is SMS-based) and can log in to your accounts.

Hoe bescherm je jezelf? Gebruik geen SMS als 2FA-methode, maar een authenticator-app (Google Authenticator, Authy). Een app-gebaseerde code is niet via SIM-swapping te stelen, want die staat op je apparaat — niet gekoppeld aan je telefoonnummer.How do you protect yourself? Do not use SMS as your 2FA method, but an authenticator app (Google Authenticator, Authy). An app-based code cannot be stolen via SIM-swapping, because it is on your device — not linked to your phone number.

8. Nep wallet-apps en clipboard hijacking8. Fake wallet apps and clipboard hijacking

Nep wallet-apps zien eruit als echte wallets, maar stelen je seed phrase zodra je die invoert. Ze staan soms zelfs in officiële app stores. Gebruik alleen wallet-apps die je hebt gevonden via de officiële website van de wallet (bijv. metamask.io → dan pas naar de App Store).Fake wallet apps look like real wallets, but steal your seed phrase as soon as you enter it. They are sometimes even listed in official app stores. Only use wallet apps you found via the official wallet website (e.g. metamask.io → then to the App Store).

Clipboard hijacking is malware die je klembord in de gaten houdt. Kopieer je een Bitcoin-adres? De malware vervangt het automatisch door een adres van de aanvaller. Je plakt het adres, controleert het niet, en stuurt je crypto naar een oplichter.Clipboard hijacking is malware that monitors your clipboard. Copy a Bitcoin address? The malware automatically replaces it with an attacker's address. You paste the address, do not check it, and send your crypto to a scammer.

Controleer altijd de eerste vier en de laatste vier tekens van een adres nadat je het geplakt hebt. Bij grote bedragen: controleer het volledig.Always check the first four and the last four characters of an address after pasting it. For large amounts: check it in full.

Wat doe je als je toch opgelicht bent?What do you do if you have been scammed?

Crypto-fraude is moeilijk terug te draaien — transacties op de blockchain zijn onomkeerbaar. Maar er zijn wel stappen die je kunt zetten:Crypto fraud is hard to reverse — blockchain transactions are irreversible. But there are steps you can take:

• Bel je bank direct — als er een bankoverschrijving bij betrokken was, vraag dan om een directe blokkering. Elke minuut telt.Call your bank immediately — if a bank transfer was involved, request an immediate block. Every minute counts.
• Doe aangifte bij de politie — via politie.nl/aangifte. Bewaar alle communicatie, screenshots, transactie-ID's en wallet-adressen.File a report with the police — via politie.nl/aangifte. Keep all communications, screenshots, transaction IDs and wallet addresses.
• Meld het bij de Fraudehelpdesk — fraudehelpdesk.nl. Zij registreren meldingen en geven advies over vervolgstappen.Report to the Fraudehelpdesk — fraudehelpdesk.nl. They register reports and give advice on next steps.
• Informeer de AFM — als het om een nep-exchange of nep-investeringsplatform gaat. Meld via mijnafm.nl.Inform the AFM — if it concerns a fake exchange or fake investment platform. Report via mijnafm.nl.
• Verander al je wachtwoorden — zeker als je inloggegevens hebt ingevoerd op een nep-site. Begin met je e-mailaccount en exchange-accounts.Change all your passwords — especially if you entered login details on a fake site. Start with your email account and exchange accounts.
• Meld het bij Meldpunt Internetoplichting — politie.nl/onderwerpen/internetoplichting.Report to Meldpunt Internetoplichting — politie.nl/onderwerpen/internetoplichting.

Schakel ook om naar tweestapsverificatie via een authenticator-app als je dat nog niet had. En wees op je hoede voor "recovery scams": oplichters die beweren je verloren crypto terug te kunnen halen voor een vergoeding. Dat bestaat niet — het is een tweede oplichting.Also switch to two-factor authentication via an authenticator app if you have not done so yet. And beware of "recovery scams": fraudsters who claim to be able to recover your lost crypto for a fee. This does not exist — it is a second scam.

Handel alleen via betrouwbare exchangesOnly trade via trusted exchanges

Kies een exchange met AFM-registratie of MiCA-licentie, sterke beveiliging en bewezen reputatie. Vergelijk de opties.Choose an exchange with AFM registration or MiCA licence, strong security and proven reputation. Compare the options.

Veelgestelde vragenFrequently asked questions