Het woord "stabiel" betekent in de cryptowereld iets anders dan in het gewone leven. Bitcoin — de bekendste van allemaal — kan in een jaar tijd 70% dalen. Dit overzicht helpt je begrijpen welke munten relatief bewezen zijn, en welke dat niet zijn.
Bitcoin (BTC) — de gouden standaard van crypto
Bitcoin is de eerste cryptocurrency ooit, uitgevonden in 2009 door de anonieme Satoshi Nakamoto. Vergelijk het met goud: mensen vertrouwen het omdat het al lang bestaat, schaars is en wereldwijd erkend wordt. Bitcoin heeft exact dezelfde eigenschappen in digitale vorm.
Er zullen nooit meer dan 21 miljoen Bitcoins bestaan — dat is vastgelegd in de code. Inmiddels beleggen grote institutionele partijen erin: BlackRock, Fidelity en MicroStrategy bezitten samen honderden miljarden dollars aan Bitcoin. In Amerika zijn er officiële Bitcoin-beleggingsproducten (ETF's) op de beurs.
Dat maakt Bitcoin niet risicoloos. De koers schommelt hevig. Maar van alle cryptomunten heeft Bitcoin de langste staat van dienst, de grootste markt en het meest gedecentraliseerde netwerk. Voor beginners die één coin willen kopen, is Bitcoin de meest voor de hand liggende keuze.
Ethereum (ETH) — het platform achter crypto-apps
Bitcoin is digitaal geld. Ethereum is meer: het is een programmeerbaar platform waarop andere toepassingen draaien. Denk aan digitale contracten die automatisch uitvoeren, leenplatforms zonder bank, of digitale eigendomsbewijzen — allemaal gebouwd bovenop Ethereum.
De meeste crypto-apps, DeFi-protocollen (gedecentraliseerde financiën) en NFT's draaien op Ethereum. Dit maakt het de op één na grootste cryptocurrency ter wereld. In 2022 schakelde Ethereum over van energieverslindend "Proof of Work" naar energiezuinig "Proof of Stake" — een overgang die jaren had geduurd en succesvol werd afgerond (de zogenoemde "Merge").
Ethereum is complexer dan Bitcoin en heeft hogere transactiekosten op drukke momenten. Maar het brede ecosysteem maakt het tot een van de meest gebruikte netwerken in de cryptomarkt.
Andere grote namen: Solana, XRP, BNB
Buiten Bitcoin en Ethereum zijn er een aantal munten die al jaren in de top van de markt zitten en een bewezen netwerk hebben:
Solana (SOL) is een snel en goedkoop alternatief voor Ethereum. Transacties kosten fracties van een cent en worden in minder dan een seconde verwerkt. Daardoor is het populair voor DeFi-toepassingen en games. Solana heeft wel een minder goede reputatie op het gebied van netwerkstoringen — het netwerk is meerdere keren kort offline geweest.
XRP (Ripple) is opgezet als digitale betaalrail voor banken en financiële instellingen. Het is snel en goedkoop, maar ook meer gecentraliseerd dan Bitcoin of Ethereum. XRP lag jaren in een rechtszaak met de Amerikaanse toezichthouder SEC — die zaak werd grotendeels gewonnen door Ripple in 2023.
BNB (Binance Coin) is de eigen munt van Binance, 's werelds grootste crypto-exchange. Je kunt er korting mee krijgen op handelskosten op Binance. Het is nauw verbonden met één bedrijf, wat het minder gedecentraliseerd maakt dan Bitcoin.
Wil je meer weten over hoe je een specifieke exchange kiest? Bekijk onze vergelijking.
Stablecoins — crypto die altijd $1 waard is
Een stablecoin is een speciale vorm van crypto waarvan de prijs is gekoppeld aan een stabiel activum, meestal de Amerikaanse dollar. Eén stablecoin = $1. Ze bewegen niet mee met de cryptomarkt.
Stablecoins zijn handig als je snel uit de markt wil stappen zonder alles te verkopen, of als je geld wil parkeren tussen aankopen. Ze worden ook gebruikt in DeFi om rente te verdienen.
De drie bekendste:
- USDT (Tether) — de meest gebruikte stablecoin ter wereld. Al jarenlang hangen er vraagtekens bij de vraag of er echt genoeg dollars in reserve zijn om alle USDT te dekken. Tether publiceert kwartaalrapporten, maar een volledige onafhankelijke audit heeft nooit plaatsgevonden.
- USDC (Circle) — voor elke USDC staat er één echte dollar op een bankrekening. Dit wordt maandelijks gecontroleerd door een onafhankelijk accountantskantoor. Geldt als de meest transparante grote stablecoin.
- DAI — een gedecentraliseerde stablecoin. Geen bedrijf beheert het; de koppeling aan de dollar wordt automatisch geregeld door slimme contracten op de Ethereum-blockchain.
In mei 2022 stortte TerraUSD (UST) in 72 uur volledig in. Samen met de gekoppelde munt LUNA verdampte er meer dan $40 miljard aan waarde. TerraUSD had geen echte dollarreserves — de koppeling werd kunstmatig in stand gehouden. Wanneer het vertrouwen verdween, viel alles in elkaar. Controleer altijd hoe een stablecoin zijn koppeling in stand houdt.
Marktkapitalisatie uitgelegd
De prijs van een munt zegt niet alles. Een munt van €0,001 kan groter zijn dan een munt van €500, als er genoeg van in omloop zijn. Marktkapitalisatie (market cap) geeft een eerlijker beeld: prijs × aantal munten in omloop.
Bitcoin heeft de hoogste market cap van alle crypto's — dat maakt het de grootste. Een hoge market cap betekent ook dat er meer geld nodig is om de prijs te bewegen, wat de koers relatief stabieler maakt dan bij kleine munten.
Sites als CoinGecko en CoinMarketCap tonen real-time market caps van alle munten. Gebruik dit als eerste filter: hoe hoger de market cap, hoe gevestigder de munt over het algemeen.
Altcoins: kansen en gevaren
Buiten de top-10 bevinden zich duizenden altcoins. Sommige zijn serieuze projecten met een werkend product. Veel zijn het niet. Hier zijn de valkuilen:
Survivorship bias. Mensen praten over de munt die 100x steeg. Ze praten minder over de duizenden andere munten die naar nul zakten. Van de tienduizenden cryptoprojecten die ooit zijn gelanceerd, bestaat het overgrote deel niet meer.
Kleine munten zijn makkelijk te manipuleren. Hoe kleiner de munt, hoe makkelijker iemand met veel geld de prijs omhoog of omlaag kan duwen. Dit maakt kleine altcoins een geliefd doelwit voor pump-and-dump-schema's. Lees meer in onze gids over marktmanipulatie.
Rug pulls. Sommige munten worden aangemaakt met maar één doel: de makers snel rijk maken. Ze bouwen hype op, halen geld op van kopers, en verdwijnen dan met de kas. Dit heet een "rug pull". Het komt met name voor bij nieuwe DeFi-projecten en meme coins op kleine exchanges.
Hoe beoordeel je een coin?
Voordat je in een munt stapt die je niet kent, stel jezelf deze vragen:
- Wie zijn de mensen erachter? Zijn ze bekend, aanspreekbaar en controleerbaar? Of zijn het anonieme accounts met geen geschiedenis?
- Is de code openbaar? Serieuze projecten publiceren hun code op GitHub, zodat iedereen het kan controleren.
- Is er een werkend product? Veel projecten hebben alleen een whitepaper en beloftes. Werkt het al ergens echt?
- Waarom bestaat de munt? Los het een echt probleem op, of is het alleen een speculatief instrument?
- Wie bezit het meeste? Als een klein groepje mensen 80% van de munten bezit, kunnen zij de prijs naar believen manipuleren.
Sla bij twijfel over. Er zijn duizenden munten. Je hoeft er niet één te kopen die je niet begrijpt.
Veelgestelde vragen
Wat is een stablecoin?
Een stablecoin is een cryptocurrency waarvan de waarde gekoppeld is aan een stabiel activum, meestal de US dollar (1:1). De prijs beweegt nauwelijks mee met de cryptomarkt. Voorbeelden zijn USDC, USDT en DAI. Handig voor parkeren van vermogen of dagelijkse handel.
Welke stablecoin is het veiligst?
USDC (uitgegeven door Circle) staat bekend als de meest transparante grote stablecoin: voor elke USDC staat een echte dollar in reserve, maandelijks geverifieerd door een onafhankelijk accountantskantoor. USDT (Tether) is groter maar minder transparant over reserves.
Wat is het verschil tussen Bitcoin en een stablecoin?
Bitcoin heeft een vrij zwevende waarde die sterk kan schommelen — het is een speculatief activum. Een stablecoin is ontworpen om stabiel te blijven door koppeling aan een externe waarde (dollar, euro). Ze dienen heel verschillende doelen.
Zijn stablecoins risicoloos?
Nee. Risico's zijn: tegenpartijrisico (de uitgevende partij kan failliet gaan), smart contract risico (bij algoritmische stablecoins), en de-pegging risico (de koppeling aan de dollar kan breken, zoals bij TerraUSD in 2022). Ze zijn stabieler dan andere crypto, maar niet zonder risico.
Kan ik stablecoins kopen in Nederland?
Ja. Bitvavo biedt onder andere USDC en USDT aan. Je kunt ze direct kopen via iDEAL. Stablecoins zijn ook nuttig om snel in en uit de markt te stappen zonder alles te verkopen naar euro's.